af en toe zitten er in de mail ideeen waar ik niets mee kan
Voorstel: Van Uitkering naar Basisinkomen
Het huidige sociale zekerheidsstelsel is complex en bureaucratisch. Dit voorstel pleit voor een hervorming waarbij een onvoorwaardelijk basisinkomen (OBi) wordt ingevoerd. Dit basisinkomen biedt financiële zekerheid aan alle burgers en stimuleert economische participatie.
De kern van het voorstel is een onvoorwaardelijk basisinkomen (OBi) voor alle inwoners ter hoogte van 60% van het mediane inkomen. Op basis van cijfers uit 2011 komt dit neer op een bedrag van €1.435 per maand per volwassene. Voor minderjarigen wordt een jeugdbasisinkomen (JBi) vastgesteld, oplopend naarmate de leeftijd vordert.
Dit voorstel beoogt een fundamentele hervorming van de verzorgingsstaat. Het basisinkomen zorgt voor een rechtvaardiger verdeling van welvaart en bevordert economische participatie zonder de bureaucratie van het huidige sociale zekerheidsstelsel. De financiering gebeurt via een verschuiving van belastingdruk en een hervorming van het belastingstelsel. Door stapsgewijze invoering kan de overgang soepel verlopen en kunnen effecten goed worden gemonitord.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft geen specifiek onderzoek gedaan naar het aantal mensen met een uitkering die graag willen samenwonen. Wel publiceerde het CBS in 2017 een rapport over de redenen voor in- en uitstroom in de bijstand. Daaruit blijkt dat in september 2016 bij 4% van de uitstroom samenwonen een rol speelde. Dit suggereert dat samenwonen invloed kan hebben op veranderingen in bijstandsuitkeringen.
Hoewel dit enige inzage geeft in de relatie tussen samenwonen en de bijstand, beantwoordt het rapport niet de vraag hoeveel mensen met een uitkering de wens hebben om samen te wonen. Voor een volledig beeld is aanvullend onderzoek nodig.
Begin 2024 woonden er in Nederland 3,3 miljoen mensen alleen.² Stel dat 10% van hen zou willen samenwonen als dat niet zou leiden tot korting op hun uitkering; dat komt neer op 330.000 mensen. Dit zou betekenen dat er in potentie 165.000 woningen vrijkomen.
Individualisering van uitkeringen — waarbij de hoogte van de uitkering niet afhankelijk is van het al dan niet samenwonen — kan dus een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van de druk op de woningmarkt. Als het individualiseren gemiddeld €500 per persoon per maand extra kost, zou dit beleid circa €1,9 miljard per jaar vergen. Ter vergelijking: de bouw van 100.000 woningen kost ongeveer €1 miljard per jaar.
lees het stuk:
individualisering uitkeringen: een goede stap naar oplossen woningnood
Het sociale en fiscale stelsel in Nederland kraakt in zijn voegen. Ondertussen groeit ook hier de vermogensongelijkheid en wordt de groep mensen die niet rond kan komen steeds groter.
In de discussie is basisinkomen een oplossingsrichting die nauwelijks aan de orde komt. Het lijkt een beladen term die stelselmatig wordt vermeden. Wij willen de discussie verder helpen door twee verschillende tussenstappen te introduceren, die ieder op zich al en forse verbetering zouden opleveren ten opzicht van de huidige problemen.
De ene tussenstap noemen we burgerbijslag. Samen met de introductie van een woontoeslag kunnen we daarmee de inkomensafhankelijke heffingskortingen en de toeslagen afschaffen. De uitkeringen blijven bestaan. De andere tussenstap noemen we urgerinkomen. Daarbij verdwijnen ook de uitkeringen. We laten zien hoe de tussenstappen gefinancierd kunnen worden. Middelen vallen vrij door het afschaffen van de belastingkortingen en de toeslagen. Bij het burgerinkomen ook de uitkeringen..
Een herziening van de schijven (hogere tarieven en mogelijk ook andere schijfgrenzen) in
box 1 van de inkomstenbelasting is nodig. Het afschaffen van de inkomensafhankelijke
kortingen en toeslagen moet gecompenseerd worden om te grote verschillen met het huidige stelsel te voorkomen. Ook een zekere herverdeling door daadwerkelijk hogere belasting te heffen bij de hogere inkomens vinden wij wenselijk. Omdat vermogen en/of vermogensaanwas in Nederland zeer laag wordt belast, kunnen we daar ook een deel van de financiering vinden.
Tenslotte kijken we wat in het actuele Nederlandse politieke landschap de mogelijkheden zijn dat onze suggestie aanslaan.
Belasting is in wezen een vorm van geïnstitutionaliseerde solidariteit die zoals zo veel andere institutie gedegenereerd is, vervreemd van zijn eigen zin.
Belasting is bijdrage voor het geheel, een correctie op de spontane zelfzucht. Belastingontduiking, fraude en een ingenieus maar discutabel systeem van belastingvermindering maken van de fiscaliteit iets gigantisch ingewikkeld én oneerlijk waarbij de kern van de zaak verloren gaat: de zorg voor het geheel, het common, de commons.
Als multinationals amper belasting betalen -of dichterbij -vervuilende wagens fiscaal aftrekbaar zijn, wat is dit dan voor belastingsysteem? Brandstof voor een economie die verziekt is in plaats van haar eigen mooie betekenis van staatshuishoudkunde waar te maken. Solidariteit in het verzorgen van ‘het geheel’, haaks dus op het misbruiken en zelfs promoten van ons allen ingebakken egoïsme.
Het neoliberaal economisch denken is niet meer gestoeld op ons terecht onderkend egoïsme maar op het misbruik en promoten ervan: de retoriek van de reclame, de voortdurende aanslagen op de menselijke waardigheid à la ‘mevrouw, u kunt veel goedkoper bellen…; weet u dat u te veel betaalt bij die of die provider… neem best een verzekering voor uw I-phone want als er na een jaar iets klein misloopt kan u hem best kapot gooien want dan krijgt u gewoon een nieuwe…’
Wat een dagelijkse portie witte-boord-criminaliteit!
Zelfs als de meeste mensen niet zouden deugen (een stelling die Rutger Bregman zozeer wil weerleggen), zelfs als Bregman ongelijk zou hebben, dan nog is het onaanvaardbaar dat het gegeven menselijk (overlevings)egoïsme zou worden versterkt door brol.
“Ik ben leven dat wil leven te midden van leven dat wil leven…” schreef Albert Schweitzer.
Hierin ligt de tragiek vervat van onze soort (te midden van andere) op onze planeet.
Anders dan ‘struggle for life’ getuigt deze prachtzin van een liefdevol gewaarzijn van het leed op aarde, van onze onmacht, onze kwetsbaarheid.
BROL is inderdaad geen standaardtaal maar een typisch Belgisch woord, dat zowel in het Nederlands als in het Frans bestaat! In Nederland zou je zeggen: troep of rotzooi.
Brol moet belast want het is ballast , het belast mens én milieu!
Het is een gepast verzamelwoord want het omvat rotzooi, rommel en betreft specifiek minderwaardige of zelfs waardeloze spullen die willens nillens de hoofdmoot zijn van onze opgedreven consumptie. Spullen worden met opzet slecht en onduurzaam gemaakt , simpelweg voor het gouden kalf; het is de kanker die een economie doet groeien ipv draaien. Een doordachte subsistentie-economie (Vandana Shiva) zou dit duidelijk ontmaskeren.
‘Du BROL’ slaat ook (en die betekenis is sterker in het Franse gebruik van het woord) op onzorgvuldig en overbodig taalgebruik, nutteloze regeltjes en richtlijnen gecreëerd door de overheid/de ambtenarij en zijn dik betaalde instanties .
Het tegendeel gaat in de richting van het Japanse Wabi Sabi of van de stilistiek van de duurzame eenvoud van de Quakers…
Broltax is een belasting op brol: op alle productie van wat manifest slecht of vervuilend is voor mens én milieu.
Gradueel zou men kunnen oplijsten welke menselijke scheppingen of producten in welke mate het geheel dienen en al of niet ‘edel’ zijn.
Duurzaamheid, gezondheid, efficiëntie, optimaal gebruik van de materie en de beschikbare energie zijn aspecten die objectief in kaart kunnen gebracht worden.
De aspecten ‘nuttigheid’ en ‘zingeving’ zijn echter niet los te koppelen van een levensfilosofie en ‘esthetiek’ zorgt dan weer voor de speelse, vrije vleugels waardoor het productiesysteem nooit in kilte mag verstarren.
Het communisme en het liberalisme zouden dan uitgezuiverd complementair kunnen worden.
Er zou minder maar beter zijn en de mensen zouden gerespecteerd worden. Wat betekent het als in een democratie wél uw zogenaamde vrijheid wordt gerespecteerd maar niet uw waardigheid ? Mensen zouden kunnen groeien in plaats van af te stompen als burgers van wie de taal steeds minder waarachtig is omdat zij ‘levensnoodzakelijk hypocriet’ is.
Eerst broltax en dan zullen we nog eens babbelen of milieutopjes organiseren !
Slecht en goed zijn natuurlijk ethische categorieën maar misschien kunnen we in de lijn van het Weltethos van Hans Küng tot een uitzuivering komen van wat ethisch zo essentieel is dat het eenvoudig en universeel ontegensprekelijk is.
Voelt iedereen niet ergens in zijn diepste diepte (waarvoor de consumptiemaatschappij al zo lang alles in het werk stelt om mensen precies daarvan af te houden) wat goed is, wat echt deugd doet en vooral wat niet?
Elk klein kind kan inzien dat er op het gebied van arbeid iets definitief veranderd is door industrialisatie, technologie en digitalisering. Iedereen weet dat ‘job-creatie’ een absurd begrip is en nochtans worden we er mee platgeslagen.
Zinloze, valse begrippen zouden moeten geweerd uit de politiek. Ook dat is BROL. Het gaat daar immers niet over creatie van werk (Wie heeft er rustig tijd om onze bejaarden op toilet te zetten in plaats van ze vlug letterlijk te pamperen?) maar enkel over creatie van koopkracht!
Wij zijn niet zo welvarend als we denken! Wij zijn zogenaamd welvarend omdat wij ons eigen ecosysteem en onze eigen waardigheid naar de vaantjes helpen.
En het systeem zit pot-vast. We zijn eraan gewoon geworden inconsequent te moeten handelen om te overleven. Wat een hypocrisie! Wat een failliet van onze beschaving, niet alleen van onze politiek, economie maar vooral ook van onze academische wereld die vanuit haar geprivilegieerde positie deze verblinde business as usual toch wel wat meer gedurfde, echte tegenwind zou mogen geven.
BASISINKOMEN JA maar GEKOPPELD AAN BROLTAX
Het basisinkomen is een heel waardevol concept en lijkt heel logisch om de bekomen welvaart beter te verdelen maar moet de prijs die wij voor onze zogenaamde welvaart betalen beter analyseren. Ons ecosysteem en onze menselijke waardigheid blijven in gevaar, meer nog, zouden nog meer kunnen bedreigd worden als dit systeem niet met een broltax zou worden gecombineerd.
Niemand zou mogen rijk worden van slecht spul.
Een basisinkomen zonder broltax zou het gevaar lopen het kapitalistisch systeem simpelweg op een hogere level voort te zetten met nog minder respect voor het milieu en voor de mensen in zwakke positie. Zij zijn immers vaak de eerste slachtoffers van mens-en-milieuonterende reclame voor mens-en-milieuonterende brol.
‘Je zou in geen beter tijdperk geboren kunnen zijn, dan dat van nu, waarin alles verloren is.’ (Simone Weil)
Het is me toch wat met al dat nieuws van de afgelopen weken/maanden. De belastingdienst die toeslagfraudeurs ontmaskert en daar geheel de fout mee in gaat. De boeren die gekort moeten worden op hun stikstof en bedrijfsgrootte. Vuurwerkhandelaren die hun inkomsten mislopen. Het Coronavirus dat de economie onttroont en waarbij bedrijven werktijdverkorting moeten aanvragen met compensatie van het rijk. De uitkeringsinstantie die geld overmaakt naar mensen die niet in Nederland werken en wonen. Studenten die geen woning kunnen betalen. Voedselbanken die overuren draaien. De rekenrente voor de pensioenfondsen die zorgt voor een rare uitkomst aan alle fronten van het pensioen (niet de AOW, dat is wat anders, nl basisinkomen).
Zelfstandigen die hun arbeidsongeschiktheidsverzekering verplicht moeten afsluiten. Minimumlonen die verhoogt moeten worden omdat mensen niet meer rond kunnen komen van dat minimum. Sociaal advocaten die zich uit de naad werken voor een hongerloontje zodat ze hun praktijk niet meer kunnen draaien. De IND die miljoenen uitkeert aan asielzoekers omdat ze geen vaste krachten voor de lange termijn kunnen houden vanwege bezuinigingen. Orkesten en toneelgezelschappen die worden ontbonden omdat het geld van de subsidie ontbreekt om hun artiesten te betalen. Zorgverleners die parttime willen werken maar daar geen inkomen van kunnen krijgen om te leven. Zo ook de leerkrachten die voor hun dagelijkst bestaan veel te veel werken en daar niet goed voor betaald worden.
Bedrijven die zich verrijken aan subsidies voor groene stroom en de argeloze huisbezitter die op kosten wordt gejaagd door van het gas af te moeten. Multinationals die te weinig of geen belasting betalen over de gemaakte winsten. Geldspeculanten die van lucht dividend willen maken en daar ook geen belasting over willen betalen. Erflaters waarvan het geld in de familie moet blijven. Vliegmaatschappijen die geen accijns hoeven te betalen. Boeren die van subsidie moeten leven en zich in de schulden steken om toch maar een minimum inkomen te vergaren met steeds meer vee.
Buitenlandse investeerders die hele continenten woningen opkopen. Vakantiewoningen die maar niet toegankelijk worden voor permanente bewoning. Woningbouwcoöperaties die maar niet kunnen bouwen. Nederland als een van de grootste belastingparadijzen. Kinderen die geen verjaardag kunnen vieren of op vakantie kunnen gaan. Supermarktketens die boeren op een minimuminkomen houden. Kledingzaken die dankzij kinderarbeid hoge winsten boeken.
Sociaal werkers die veel uren steken in schuldhulpverlening. Mensen die hun huis kwijtraken vanwege ontslag en verlies inkomsten. Mensen die gek worden van de uitkeringsinstanties met hun domme regels. Kleine zelfstandigen die eigenlijk best iemand in hun bedrijf zouden willen maar dat niet kunnen veroorloven. Mensen aan de rand van de afgrond die dan toch maar springen, al dan niet voor een trein.
ZO kan ik nog wel even doorgaan (meer voorbeelden gewenst)
Dat alles kan toch anders. Een basisinkomen voor iedereen van minimaal het bedrag dat geldt voor de armoedegrens, dat is 60% van het mediane inkomen[1] . Waar het geld vandaan komt zal me eigenlijke een worst wezen[2], wat ik bovenaan heb genoemd, gaat op de lange termijn meer geld kosten.